Nederlands Openluchtmuseum te Arnhem

U moet Javascript inschakelen om deze website te bezoeken.

‘Je moest toch jezelf worden’. Een kijkje in de garderobe van een alto

Ergens wel of niet bij horen is van alle tijden. Kleding en mode zijn bij uitstek communicatiemiddelen. De ene mens is dan ook makkelijker in een stijlhokje van de modegeschiedenis te plaatsen dan de andere, vooral als die stijlhokjes een nogal ruime definitie hebben.

In het geval van middelbare scholier Roy is dit hokje duidelijk, al zal hij dat zelf nooit zo expliciet benoemen. Vanaf 2009 sluit hij zich aan bij de ‘alto’s’ op zijn scholengemeenschap, ergens in het midden van het land. Op deze school, volgens Roy best wel een ‘kakkersschool’, zijn kleurrijke subgroepjes te vinden: denk aan skaters, emo’s en gothics. Zijn alto-groep heet 020, genoemd naar het lokaal naast de lerarenkamer waar de leden zich in de pauzes verzamelen. Ze komen voor elkaar op en onderhouden goede banden met het lerarencorps.

Alto is een term die al in de jaren 80 is ontstaan. Als afkorting van ‘alternatief’ wordt deze benaming een soort containerbegrip voor jongeren die graag tegen de mainstream jongerencultuur ingaan, maar voor wie de heftigheid van punk- en metalgroepen een brug te ver lijkt. Alto’s lenen ook van andere stijlen, zodat je je kunt blijven onderscheiden van de rest. Na 2000 laten ze zich bijvoorbeeld inspireren door fantasyseries als de Twilight Saga of evenementen zoals Elfia op Kasteel de Haar in Haarzuilens. In het oog vallende stijlkenmerken van alto’s zijn bijvoorbeeld geverfd lang haar dat deels voor de ogen hangt, rode of paarse schoenveters, dramatische oogmake-up en nagellak. Ondanks hun wat donkere imago, mede dankzij opvallende dessins op hun kleding als doodshoofden en skeletjes, bevatten de outfits van alto’s vrolijke kleuren.

Roy heeft in deze tijd een favoriet paars houthakkershemd, rode veters in zijn schoenen en verft regelmatig zijn haar. Hij koopt zijn kleding onder andere in de alternatieve winkel ‘Netjes’ aan de Lijnmarkt in Utrecht, waar altijd een kleurrijk aanbod te vinden is. Ook verkoopt de winkel een ruim assortiment aan kleuren haarverf. Betaalbare sjaals met zwarte ruitjes (vrij naar Vivienne Westwood) en zwart gestreepte handschoenen, altijd in combinatie met een kleur, vindt Roy op de markt. Van die handschoenen worden dan de vingers afgeknipt.

‘Je moest elkaar wel in het echt zien en spreken, in een tijd dat het internet via sociale media nog niet zo beeldbepalend was voor jongeren als nu’, aldus Roy. Alto’s ontmoeten elkaar in het park of aan het strand. Ze geven elkaar tips over kleding en kortingen om die kleding te kunnen kopen. Bijzondere items zijn ook verkrijgbaar in gespecialiseerde internetshops als Large en Attitude Holland, die rond 2010 nog in opkomst zijn. De van oorsprong Nederlandse Attitude-webshop vermeldt anno 2026 dat ze kleding en accessoires verkopen ‘voor iedereen die zijn of haar stijl wil uitdragen en houdt van een mix van punk, gothic, rock, emo, vintage en meer’. Uitgesproken kleding die ook nu nog een brede, alternatieve community bedient.

Roy wisselt regelmatig kleding uit met zijn oudere zus, die in dezelfde altogroep zit. Het gaat om de juiste ‘mix and match’ en het zoeken naar originele, maar betaalbare kleding. De zwarte broek met print van ‘robotbenen’ koopt hij omdat hij de ook verkrijgbare variant met skeletten te choquerend vindt voor familieverjaardagen. De H&M-trui combineert hij met ruitjessjaals in rood, blauw of grijs, steeds met een bijpassend paar handschoenen. Ook begint hij zelf kleding te maken. Een armband en een loshangende riem met opvallende studs behoren tot zijn dagelijkse outfit. Roy is in deze periode groot liefhebber van Japanse mangastrips en tekenfilms (anime), zoals te zien is aan zijn portemonnee van destijds.

Naarmate meer leden van school afgaan, valt groep 020 wat uit elkaar. Ze zien elkaar minder en contacten verwateren. Zijn alto-stijl blijft Roy een aantal jaren trouw om daarna andere stijlen te verkennen als hij een modeopleiding aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht begint.

Met plezier is Roy zijn kledingkast ingedoken. Wat hem betreft staan al deze kledingitems en accessoires voor zijn creatieve zoektocht van toen naar een eigen stijl en persoonlijkheid: ‘je moest toch jezelf worden’. Hij heeft veel positieve herinneringen aan zijn alto-outfit met accessoires, die nu een plaats krijgt in de collectie Modekleding van het Nederlands Openluchtmuseum.

Rosalie Sloof
Conservator Modekleding