Nederlands Openluchtmuseum te Arnhem

U moet Javascript inschakelen om deze website te bezoeken.

131 menstruatievoorwerpen toegevoegd aan de collectie

23/5/2023

In 2023 deed het Nederlands Openluchtmuseum een oproep om persoonlijke ervaringsverhalen en voorwerpen over menstruatie met ons te delen. Ruim een jaar later heeft het museum ruim honderd ervaringsverhalen van meer dan zestig personen met diverse culturele en maatschappelijke achtergrond gedocumenteerd en worden 131 voorwerpen met betrekking tot het onderwerp aan de collectie toegevoegd. Conservator Inge Schriemer is blij met het behaalde resultaat. “Niet alleen hebben we bijzondere ervaringsverhalen gedocumenteerd, met dit onderzoek dragen we ook actief bij aan het bespreekbaar maken van menstruatie en helpen we het taboe dat erop rust te doorbreken. Een volgende stap is dat we gaan onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om het onderwerp menstruatie in het museum te presenteren, zodat (nog) meer mensen het onderwerp op een natuurlijke manier tegen komen bij een bezoek.”

Collectie verrijkt met 104 ervaringsverhalen en 131 voorwerpen
De uitkomsten van dit project over menstruatiecultuur heeft de collectie van het museum, met name de periode na 1960, op een kwalitatief goede en diverse manier verrijkt.

Enkele voorbeelden van de items die zijn toegevoegd aan de collectie van het museum: wasbaar maandverband dat in de jaren zestig deel uitmaakte van de Nederlandse legeruitrusting voor vrouwen, verpakkingen met tampons uit verschillende periodes, een protestbord tegen menstruatiearmoede uit 2022, warmwaterkruiken en een collectie wegwerpzakjes voor menstruatieproducten.

Een verzameling van meer dan honderd ervaringsverhalen is opgenomen in de documentatiecollectie van het Nederlands Openluchtmuseum. Ruim zestig personen met verschillende culturele en maatschappelijke achtergronden hebben actief deelgenomen aan de bijeenkomsten. Enkele korte quotes:

Anoniem (1950): ”Op alle scholen waar ik lesgegeven heb, gaf ik ook seksuele voorlichting. Ik hield bij de manier waarop ik seksuele voorlichting gaf wel rekening met de samenstelling van de klas. In de Molukse cultuur is het ongemakkelijk om over menstruatie en seksualiteit te praten. Waren er jongens met een migratieachtergrond, dan moest ik extra voorzichtig zijn. Toen ik biologieles gaf op de Huishoudschool, gaf ik ook seksuele voorlichting. Ik liet in de klas maandverbanden en tampons zien, en ook voorbehoedsmiddelen. Daarvoor had ik toestemming van de directeur van de school. Je mocht alles wel laten zien, maar officieel mocht je niet laten zien hoe je het gebruikte.”

Tequila (1950): “Ik moest de doeken na gebruik in een emmer doen, met een handdoek eroverheen, zodat mijn broers het niet zouden zien. Ik had negen broers. Ik moest ze ook zelf in een emmer uitwassen in de badkamer. Niemand mocht dat zien. De badkamerdeur kon niet op slot. Er was dus altijd een kans dat er iemand de badkamer in kwam. Dat was vervelend met negen broers. Mijn moeder deed de was. Daarna hing alles buiten aan de waslijn, waar iedereen het wel kon zien.”

Judith (1977): “Ik was net 13 of 14, op doorreis op vakantie, en ineens was het zover. Ik zat op dat campingtoilet en dacht: “hoezo nu!?” Ik ging met toiletpapier in mijn ondergoed naar de caravan om een tampon te halen, maar in dat toiletgebouwtje kon ik de rust niet vinden om dat ding er goed in te krijgen. Maandverband was geen optie, want ik moest en zou gaan zwemmen. Gefrustreerd ben ik naar mijn moeder gelopen. Ze gaf in de caravan uitleg hoe het moest, maar zonder succes. Toen vroeg ik haar of zij het wilde doen. Uiteindelijk heeft zij mijn allereerste tampon ingebracht. Ongemakkelijk? Ergens wel, maar toch ook weer niet. Ik voelde mij echt geholpen en opgelucht, en daarna lukte het mij wel!”

Niels (1997): ”Op de mannen wc staat vaak geen prullenbakje. Sowieso vond ik het heel ongemakkelijk om menstruatieproducten te openen op die wc. Ik was bang dat andere mensen konden horen dat ik een productverpakking opende en dan zouden denken dat ik chips zat te eten ofzo, omdat de meeste mannen bij dat geluid niet snel als eerste aan maandverband zouden denken. Ik had altijd van die blauwe hygiënische zakjes mee voor als ik een tampon of maandverband moest verwisselen maar die niet meteen weg kon gooien.”

Anonieme moslima (2002): “Het idee van vooral moeders is dat het maagdenvlies dan kan breken. Dat is niet waar, maar dat idee is diepgeworteld. Dat is me ook door mijn moeder verteld. Ik gebruik geen tampons uit respect voor haar beliefs.”

Het Openluchtmuseum heeft bewust gekozen voor een participatief project. Op deze manier bieden we ruimte aan nieuwe groepen personen om actief mee te denken over collectievorming en presentatie. Samen hebben we voorwerpen en verhalen vanuit diverse perspectieven rond de omgang met menstruatie in het dagelijks leven (menstruatiecultuur) onderzocht, gewaardeerd en verzameld.

Klik voor het volledige persbericht van mei 2023 op de link: Het Nederlands Openluchtmuseum ontvangt € 25.000,- van het Fonds voor Cultuurparticipatie om persoonlijke ervaringen en voorwerpen te verzamelen over menstruatiecultuur in de periode na 1960