Comfort

Het pleetje uit Groet is een gebouwtje met een grond oppervlak van 125 x 125 cm. Vanwege de naam is het duidelijk dat het om een buitentoilet gaat. Het pleetje stond naast een voormalige boerderij in het plaatsje Groet in de buurt van Schoorl in Noord Holland.

In verval
Het gebouwtje raakte in verval nadat de boerderij in 1961 een inpandig toilet kreeg. De toenmalige eigenaar verbouwde het boerderijtje tot woning, die ook deels diende voor de onderbrenging van vakantiegasten. De bewoners van de boerderij wilden graag meer comfort en daarnaast vonden ze het niet gastvrij om 'die vakantiegasten' naar buiten te laten gaan voor het toilet. Bovendien had de bewoner geen boerderij meer en was er veel minder aanleiding om de inhoud van de beerput (waarin het pleetje loosde) als bemesting over het land of de tuin te verspreiden.

---

Geen sanitair

Het is maar goed dat er in de stolpboerderij uit Zuid-Scharwoude niemand meer woont. Het sanitair van de woning is namelijk niet compleet. De oorspronkelijke plee van de stolpboerderij is bij de demontage in 1948 in Zuid-Scharwoude gebleven.
Het museum had klaarblijkelijk wel behoefte aan een stolpboerderij, maar niet in een compleet ingericht erf met schuurtje en een plee. Het gebouwtje uit Groet completeert in dat opzicht nu het erf van de stolpboerderij.
De meeste buitentoiletten waren gemaakt van hout en vergingen in de loop van de tijd. Het historische wc'tje uit Groet is gemaakt van steen en is daarom niet vergaan.  

---

Eigenaar en metselaar

Het buitentoilet is gebouwd tussen 1874 en 1880 door metselaar Klaas Oud, die in het eerstgenoemde jaar een stuk weiland kocht om daarop een boerderijtje (met vier koeien op stal) en een plee te laten verrijzen.

Het beroep van Oud verklaart meteen de fraaie vormgeving van het zeer simpele gebouwtje. Het lijkt of hij er ‘iets bijzonders’ van wilde maken. Een wc'tje met zo’n mooi gemetseld kuifje (als bekroning op het metselwerk van de voorgevel) is niet erg gebruikelijk. Vier eigenaren later, in 1925, werd de grootvader van de huidige eigenaar, bezitter van perceel en pand. Hij vergrootte de veestal en bouwde een vijzelberg op zijn perceel, maar liet het pleetje staan.

---

Niet bewaard gebleven

Helaas is niet alles van het historische toilet bewaard gebleven. De houten bak die in het huisje getimmerd was om op te zitten is in de loop der tijd gesneuveld. Er zat een rond gat in dat tegen de geurtjes werd afgedekt met een houten deksel. Bak noch deksel zijn bewaard gebleven. Volgens de eigenaar lagen eertijds in het pleetje blaadjes van de krant als toiletpapier.

Houten klinkstel
De deur werd gesloten met een houten klinkstel dat wel goed op de foto staat, maar helaas niet bewaard gebleven is.

Urinoir
Aan de linkerkant van het pleetje was –in elk geval in de jaren ’60 – nog een schuin aflopende houten bakgoot gemonteerd die door de mannen in de huishouding als urinoir kon worden gebruikt. Tegen inkijk stond ongeveer een meter buiten de zijgevel een houten schutting van ca. 180 cm hoog. De goot waterde af in de stapelput achter het gebouwtje.

'Beer'
De ‘beer’ (de inhoud van de beerput) viel onder de achtergevel door óók in de stapelput. De put werd periodiek geleegd met een ‘gierschop’ een bak in emmervorm met daaraan een lange houten steel. De ‘beer’ werd met een kruiwagen vervoerd naar het land, de groentetuin of naar de hagen rondom het perceel. Met dezelfde gierschop werd de ‘beer’ daar verspreid.