kruidentuin  Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem

Kruidentuin

In de kruidentuin worden ’s zomers regelmatig avondrondleidingen gegeven. Kijk hiervoor in de agenda.

Op 22 juli 2007 bestond de kruidentuin 80 jaar. Ter gelegenheid hiervan is een presentatie over gemene planten geopend. Dat brandnetels lelijk kunnen prikken weten we allemaal. Maar weet u ook welk gevaar er schuilt in de reuze berenklauw en het lelietje-van-dalen? Benieuwd naar meer gemene planten? Bezoek dan de presentatie in het kruidentuinhuisje of klik hier voor meer informatie over gemene planten. 

De Kruidentuin is in 1927 aangelegd. Overal staan bordjes, zodat u ter plekke ziet welke plant er staat en waarvoor hij ooit werd gebruikt. Wilt u meer weten, dan wil de kruidentuinbaas u graag helpen. Voor blinden en slechtzienden is bij het kruidendrooghuisje een bak met planten die te voelen zijn, op braillebordjes kan men de namen lezen.
 
De kruidentuin bestaat uit vijf afdelingen. 
 
1 Geneeskruidentuin
De Geneeskruidentuin is verdeeld in 26 groepen op basis van het gebruik van de plant bij een bepaald ziektebeeld. Zo zijn er wondmiddelen en middelen voor reumatiek, maagklachten en ‘vrouwenziekten’. Verscheidene planten komen in meer dan één groep voor. Vandaag de dag leveren planten de grondstoffen voor ca. 25 % van onze geneesmiddelen. Er vindt op grote schaal onderzoek plaats naar planten met nieuwe geneeskrachtige mogelijkheden.

2 Kloostertuin
Het kloostertuintje is ingericht aan de hand van een gedicht dat de abt Walafried van het klooster Reichenau, een eiland in het Bodenmeer, in 840 schreef. Het gedicht gaat over de geneeskrachtige planten in Walafrieds tuintje, het is het oudste tuingedicht uit de West-Europese cultuur. Op verzoek van het Openluchtmuseum werd het voor het eerst in het Nederlands vertaald vanuit het Latijn. In 2004 werd het in boekvorm uitgegeven.

3 Keukenkruidentuin
In de Keukenkruidentuin staan vooral groenten en kruiden die al in de middeleeuwen veel werden gebruikt om voedsel te bereiden. Ze werden in eigen land in het wild gezocht (daslook), gekweekt op akkers (boekweit) of in eigen tuin (brave hendrik). Soms werden ze uit het buitenland (engelwortel uit Noorwegen, knoflook uit Egypte) geïntroduceerd. Vanaf de 17e eeuw kwamen daarbij kruiden vanuit de Nieuwe Wereld (Spaanse peper, aardpeer).

4 Verfplantentuin
Om textiel te verven werden vroeger allerlei planten gebruikt, bijv. meekrap voor de kleur rood en wede voor blauw. Ze werden in het wild verzameld, op akkers geteeld of vanuit de gehele wereld aangevoerd. Ook voedsel, geneesmiddelen en cosmetica werden met planten gekleurd. Wijn kleurde men rood met karmozijnbes en de gele goudsbloem kleurde levensmiddelen mooi geel.

5 Legendeplantentuin
Hier worden verschillende soorten legendeplanten verzameld, bijvoorbeeld de narcis uit de antieke mythologie, de wolfskers, waarmee heksen naar hun sabbat vlogen, Jona’s bijbelse wonderboom, planten om een beschermende kruidwis te maken en een heel grote kerstboom vlakbij de eenvoudige judaspenning die niets met Judas heeft te maken. De inrichting van deze afdeling is nog niet voltooid.

Stadspomp uit Zwolle
Midden in de kruidentuin staat de stadspomp uit Zwolle. Stadspompen waren eerst van hout, later van steen. Deze stenen pomp in rococostijl werd in 1737 op het kleine kerkhof bij de grote kerk in Zwolle neergezet. In 1927 schonk de stad Zwolle de pomp aan het museum.

Meer weten? Bekijk het complete overzicht van planten in de kruidentuin.