2016 - Bouwen aan de Canon

2016 - Bouwen aan de Canon

Bouwen aan de Canon van Nederland

In het Nederlands Openluchtmuseum komt de Nederlandse geschiedenis in al haar facetten tot leven. Jong en oud beleven een onvergetelijke dag in het uitgestrekte museumpark. Je ervaart hoe de geschiedenis van ons dagelijks leven is verbonden met de grote gebeurtenissen uit het verleden. 

Impressie Canontentoonstelling


Op dit moment wordt in het entreegebouw hard gewerkt aan de voorbereidingen van een spectaculaire tentoonstelling die in de zomer van 2017 wordt geopend. Maar ook in het museumpark komt de Canon tot leven. Zo werden in de afgelopen jaren presentaties geopend over de Watersnood, de Energie uit Nederlandse bodem (canonvenster 'Gasbel'), Verzet tegen Kinderarbeid, Slavernij, de Verenigde Oost-Indische CompagnieEerste Wereldoorlog en de Statenbijbel

Nieuw in 2016

Vanaf 25 april zijn maar liefst vier nieuwe canonpresentaties te zien in het museumpark. In bestaande historische gebouwen wordt de geschiedenis op een nieuwe manier belicht. Zo krijgt Karel de Grote via zijn Capitulare de villis een plaats bij de kloostertuin en in het schooltje uit Lhee wordt het verband tussen onderwijs en kinderarbeid duidelijk. In het Groene Kruisgebouw ontmoeten we Willem Drees, de grondlegger van onze verzorgingsstaat en het Rietveld vakantiehuisje belicht De Stijl.

Karel de Grote
In de expositieruimte bij de Kruidentuin zie je vanaf eind april een presentatie over Karel de Grote, de belangrijkste vorst van de vroege middeleeuwen. In 800 werd hij door de Paus gekroond tot Keizer van het westen.

Onder zijn leiding ontstaat een geordende maatschappij in een groot deel van Europa. De presentatie illustreert de rondreizende controle op het bestuur en de voor hen aanwezige voorzieningen. Karel, de koningin en de zendgraven kunnen overal terecht. Dank zij Karels instructies hebben ze onderdak, eten en als ze ziek worden kunnen ze er van op aan dat er medicijnen voor ze beschikbaar zijn.

De kloostertuin in het museum is een reconstructie van een vroeg 9e-eeuwse tuin naar een gedicht van abt Walafried van het klooster in Reichenau. De meeste (geneeskrachtige) planten in deze tuin zijn staan in de Capitulare de Villis, een van de verordeningen van Karel de Grote, met o.a. een lijst met planten die in de Koninklijke domeintuinen aanwezig moet zijn. We laten zien dat niet alleen het gevolg van de Keizer, maar ook de omwonenden baat hadden bij deze voorzieningen. 

Willem Drees
In het Groene Kruisgebouw uit het Limburgse Wessem maken we kennis met Willem Drees, de grondlegger van de verzorgingsstaat. Naar voorbeeld van de Engelse Welfare state (1942) neemt de overheid niet alleen verantwoordelijkheid voor werkgelegenheid en sociale zekerheid, maar ook voor medische zorg, huisvesting en onderwijs. Schuif aan bij een propaganda-avond van het Groene Kruis en ga terug naar de jaren '50.

De Stijl
In het vakantiehuisje uit Markelo - ontworpen door Gerrit Rietveld - viert een gezin een weekje vakantie. Als een voyeur kijk je door een verrekijker naar hun leven. 'Wonen is een werkwoord'; het is best een klus om de woonkamer tot slaapkamer te verbouwen. Het is er sober en niet echt gezellig, maar dan zie je hoe vernuftig het huisje en de inrichting zijn ontworpen. 

Verzet tegen kinderarbeid
Het kinderwetje van Van Houten (1874) verbood de arbeid van kinderen tot twaalf jaar in werkplaatsen en fabrieken. Op het platteland werkten kinderen gewoon door, zeker in de zomer. In het schooltje uit Lhee zie je hoe arme kinderen in de zomer wieden, zaaien en oogsten. Konden je ouders de arbeid van hun kroost missen, dan nam je in de zomermaanden een voorsprong in lezen, schrijven, rekenen en de bijbel. Zo kreeg je een grotere kans om zich los te werken van de schrale Drentse grond. Pas door de invoering van de leerplichtwet in 1901 kwam hier enige verandering in. 

De crisisjaren
Vanaf het najaar van 1929 stort de wereldeconomie in. Aandelenkoersen dalen. Bedrijven gaan failliet en sluiten. Het personeel raakt werkloos. De Nederlandse regering stimuleert de economie niet. Het aantal Nederlandse werklozen stijgt van 125.000 in 1928, via 160.000 in 1929 en 282.000 in 1931, naar 594.000 in 1935. Maar de wereldwijde economische crisis van de jaren ’30 begint al in 1925 in de landbouw. De wereldmarktprijzen dalen vanaf 1925, door dalende consumptie en overproductie. Daardoor draait het gemiddelde Nederlandse boerenbedrijf vanaf 1926 tot 1937 met verlies. De landarbeider met een vaste baan verdient méér dan zijn werkgever. Ook de boeren in het Oldambt kampen met de crisis omdat de prijzen voor hun producten dalen. In dezelfde tijd eisen de landarbeiders een hoger loon en een betere beloning voor vrouwen en jongeren. Op 1 mei 1929 breekt een staking uit die vijf maanden duurt. Sommige boeren raken in de financiële problemen en moeten hun inventaris verkopen. Dat gebeurt vaak tijdens een boeldag, een openbare verkoping. In het theaterspel 'Boeldag in Beerta' ervaar je hoe het moet zijn geweest voor een trouwe boerenknecht, om de boedel van de herenboer te moeten verkopen.

Het Nederlands Openluchtmuseum, daar maak je geschiedenis mee.