Object van de maand februari

Waterketel uit een herenkapperszaak

In 2014 is ons museum benaderd door de eigenaren van herenkapperszaak Jacobs in Nijmegen. Ze besloten de zaak te sluiten en waren in het bezit van enkele voorwerpen die interessant zouden zijn voor het museum. Het interieur van kapperszaken is in de laatste decennia sterk veranderd. Bepaalde instrumenten zijn door technologische ontwikkelingen in onbruik geraakt en hebben een historische waarde gekregen. Dat geldt ook voor dit object: een waterketel die gebruikt werd om handdoeken en scheermessen mee te steriliseren (foto 1).

Herenkapsalon Jacobs was gevestigd in de Van Welderenstraat 66 in Nijmegen. Ter ere van de opening van de zaak van Hans Jacobs in 1977 vervaardigde de vader van zijn vrouw Toos zelf het ijzeren uithangbord (foto 2). Deze heeft tot de sluiting van de zaak aan de gevel gehangen. Ook mevrouw Jacobs kreeg een plek in de zaak met haar pedicure- en schoonheidssalon.

Aan kapperszaken is in Nijmegen geen gebrek. Het ambacht van herenkapper kent in deze stad een lange traditie. Ook in de Van Welderenstraat waren twee andere zaken te vinden: de herenkapperszaak van G. Pfister op nummer 16 en Salon Artistiek op nummer 116.


Deze waterketel is multifunctioneel en kwam dan ook goed van pas in de kapsalon. Hij werd als volgt gebruikt: aan de onderkant werd water verhit waarmee aan de bovenkant handdoeken verwarmd werden. De handdoeken waren zo geschikt voor het schoonmaken van gezichten na het scheren. De ketel is ook gebruikt voor de sterilisatie van scheermessen (foto 3). Aan de zijkant van de ketel bevindt zich een bak die gevuld werd met gekookt water, waarin de scheermessen werden gesteriliseerd. Aan de voorkant van de ketel zit een kraan waaruit men warm water tapte. Dit warme water werd gebruikt bij het scheren.


De fabrikant van deze ketel is lastig te achterhalen. Op kleine schaal werden vergelijkbare ketels gefabriceerd en ook nagemaakt. Een nadeel van de ketel was dat deze met gas moest worden aangestoken. Al snel verving Hans Jacobs de ketel dan ook door een moderner, elektrisch exemplaar. De oude ketel werd samen met andere verouderde gereedschappen zoals tondeuses en scheermessen tot de sluiting van het bedrijf gebruikt als decoratie in de etalage van de salon.

 

In de vorige eeuw werd het onderscheid tussen dames- en herenkapperszaken steeds kleiner. Dit leidde tot de sluiting van veel herenkappers. Tegenwoordig is het dragen van een baard weer populair en is een terugkeer te zien van barbiers en kappers die op de traditionele manier van Jacobs werken. Dit hernieuwde enthousiasme voor het kappersberoep, dat een lange geschiedenis kent, gaat gepaard met een voorkeur voor het gebruik van ouderwetse gereedschappen zoals knip- en scheermessen in plaats van elektrische apparaten.



Lees meer over het Object van de maand februari



Waterketel uit een herenkapperszaak

Archief Object van de maand