Knipselalbum rij 1

Album met 'Snysels', 1734-1800

 

Dit album bevat ongeveer veertig pagina's met ingekleurde papierknipsels, uitgeknipte etsen, schilderingen en tekeningen. Het is gemaakt in een tijd waarin burgers zich lieerden aan de republikeinse Patriotten, veelal elite en bekend met de ideeën van de Verlichting, of aan de Orangisten, aanhangers van de stadhouderdynastie die bestond uit afstammelingen van Willem van Oranje. De loyaliteit van de maker of maakster van dit album lag bij de Orangisten. Het album bevat namelijk verschillende familiewapens en motieven die verwijzen naar het Oranjehuis, zoals de Oranjeboom. Het is hoogstwaarschijnlijk samengesteld na het huwelijk van stadhouder prins Willem IV met de Engelse koningsdochter Anna van Hannover in 1734, omdat de unie van beider families in het album is afgebeeld.

Knipselalbum
Knipselalbum

 

De maker van het album

De werken in het album tonen kundig knipwerk en zorgvuldige inkleuringen. Perfect zijn de knipsels niet. Zo zijn enkele wapens niet in de juiste kleur of met het juiste symbool afgebeeld. De maker deed duidelijk zijn of haar best, maar heeft bij de exacte uitvoering enkele steken laten vallen. Vermoedelijk was zij of hij op het heraldische vlak net niet goed genoeg op de hoogte. De knipper zal daarom vermoedelijk van niet-aristocratische komaf zijn geweest. Papier was destijds kostbaar. De maker of maakster was daarom waarschijnlijk wel van gegoede afkomst.

Naast knipsels met een politieke lading zitten er ook pagina's in het album waarop andersoortige afbeeldingen te zien zijn. Zo zijn er ingekleurde etsen van granaatappels, een knipsel van een drinkend hert en een uitgeknipte tekening van wijn- en waterdragers te zien.

Knipsel Oranjeboom
Knipsel van de Oranjeboom

 

Het papierknippen

De kunst van het papierknippen is vermoedelijk in de zestiende eeuw vanuit Perzië en Turkije naar West-Europa gekomen. Herat was een vermaard centrum van papierknipkunst en Constantinopel kende zelfs een 'Gilde van de Prentenknippers'. In de zeventiende eeuw ontwikkelde het papierknippen en -snijden zich tot een artistiek vak met aanzien. Knipsels en snijdsels hadden indrukwekkend verfijnde vormen. Er bestonden knipsels die vlak waren, maar er werden ook sculpturen van papier geknipt. Een befaamde knipkunstenares was Johanna Koerten (1650-1715). De meeste knipkunstenaars waren mannen. In de loop van de achttiende eeuw, en naarmate papier steeds meer gemeengoed werd, daalde het vak in artistiek aanzien. In de negentiende eeuw was het vooral populair om papier te knippen om sociale gelegenheden te markeren, bijvoorbeeld een geboorte of een huwelijk. Rond 1900 waren er nog maar weinig actieve knippers. Na de Tweede Wereldoorlog bliezen knippers en kunsthistorici de knipkunst nieuw leven in. In 1983 werd de Nederlandse Vereniging voor Papierknipkunst opgericht, met voornamelijk vrouwelijke leden.

Ets van granaatappel
Ets van een granaatappel

 

Detailinformatie

 

Naam: Album

Inventarisnummer: PR.8925

Vervaardiger: Onbekend

Vervaardigingsdatum: 1734-1800

Vervaardigingsplaats: Onbekend

Materiaal: Papier