Mannen versierd

Streeksieraden voor mannen
 

Thema

Mannen versierd

Niet alleen vrouwen en meisjes in streekdracht droegen sieraden; ook mannen en jongens verfraaiden hun streekgebonden kleding met sieraden. Sommige sieraden, zoals knopen en schoengespen, waren van oorsprong functioneel. Deze sluitingen groeiden soms echter uit tot ware pronkstukken.  Andere sieraden, zoals de Walcherse mannenbroche, waren alleen bedoeld als versiering. Enkele voorbeelden zoals de horlogekettingen uit Groningen of de oorbellen van de Noordwest-Veluwe zijn niet typerend voor een plaats, maar werden bij verschillende drachten gedragen. Andere mannenpronk zoals de Volendammer blemptknoop was juist typerend voor één bepaalde plaats.

 

De sieraden zijn van zilver of goud, maar ook van minder kostbaar materiaal, zolas messing, tin of hout. Materiaal en uitvoering waren afhankelijk van de financiële situatie van de man: was de drager een rijke boer of juist een arbeider in loondienst? Ook de omstandigheden waarin de sieraden werden gedragen speelden een rol:  doordeweeks in het werk of zondags? Daarnaast konden leeftijdsfase of het wel of niet in de rouw zijn een rol spelen.


Hieronder is een aantal voorbeelden uit de collectie van het Nederlands Openluchtmuseum te zien.

Mannen versierd rij 2

  • Paar gouden oorringen, Hierden/Nunspeet, 1814-1906
  • Zilveren horlogeketting, Noord-Veluwe, circa 1910
  • Horlogeketting met gouden schuifje, IJsselstreek
  • Pijpenpeuter, Limburg, 1800-1900
  • Horlogeketting van leer met paardenbit, 1880-1900
  • Paar zilveren broeksknopen, Staphorst, 1790-1800
  • Zilveren horlogeketting, Drenthe, 1856-1886
  • Gouden horlogeketting, Groningen, 1812-1826
  • Horlogeketting van gevlochten band, Roden, 1875-1885
  • Paar zilveren schoengespen, Friesland
  • Zilveren signetketting, Hindeloopen, 1837-1853
  • Vijf zilveren knopen met bloemmotief, Bunschoten, 1814-1906
  • Paar zilveren schoen- of kuitgespen, Utrecht, 1807-1809
  • Zilveren horloge met horlogeketting, Aagtekerke, 1850.
  • Paar gouden keelknopen, Arnemuiden, circa 1860
  • Paar zilveren broekstukken, Axel, 1842
  • Gouden 'mansbroche', Walcheren, 1900-1906
  • Tinnen broekstukken, Zuid-Beveland, 1875-1885
  • Paar vergulde messing oorringen van een visser, Goeree
  • Set van twaalf zilveren knopen, Marken, 1700-1750
  • Paar zilveren broekstukken, Noord-Holland, 1825-1850
  • Zilveren 'blemptknoop' met ketting, Volendam
  • Paar zilveren broekstukken, Zaanstreek, 1775-1807
  • Zilveren signetketting, Noord-Brabant, 1863-1897
  • Paar gouden keelknopen, Schokland, 1855-1860
  • Paar zilveren broekstukken, Urk, 1882
#A6C3FA